Standard Antydyskryminacyjny
Wesprzyj fundację



Standard Antydyskryminacyjny dla Uczelni
Drukuj
STANDARD ANTYDYSKRYMINACYJNY DLA UCZELNI

Przedstawiamy historię współpracy fundacji Autonomia z uczelniami i innymi organizacjami, której celem jest opracowanie i wdrożenie skutecznych rozwiązań pozwalających na podnoszenie bezpieczeństwa w uczelniach - w odniesieniu do przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy, w tym motywowanej uprzedzeniami, co stanowi jednocześnie realizowanie misji uczelni, w tym oferowanie wysokiej jakości edukacji i bezpiecznych warunków pracy i nauki.

Autonomia współpracuje z uczeniami niemal od początku swojej działalności. Z Uniwersytetem Pedagogicznym od ok. 2009, roku przy realizacji zajęć dla studentów i studentek, konferencji naukowych, dyskusji i projekcji filmowych. Od 2011 roku współpracujemy także z Pełnomocniczką Rektora UJ ds. bezpieczeństwa studentów i doktorantów w zakresie kampanii 16 dni Akcji Przeciwko Przemocy ze względu na płeć i innych działań na rzecz bezpieczeństwa i przeciwdziałania dyskryminacji. Od kilku lat ważnym elementem współpracy stało się opracowanie i wdrażanie rozwiązań antydyskryminacyjnych i antyprzemocowych.

 

STANDARD ANTYDYSKRYMINACYJNY DLA UCZELNI - przeczytaj, skomentuj, upowszechniaj, wdrazaj:-)

Wzór/propozycja Standardu antydyskryminacyjnego dla uczelni wypracowany został w ramach projektu "Uniwersyteckie standardy przeciwdziałania przemocy i dyskryminacji" w 2015 roku. Standard został objęty patronatem dr Adama Bodnara, Rzecznika Praw Obywatelskich.


Infomacja wprowadzająca do Standardu

Celem działań grupy projektowej było przedstawienie rozwiązań o charakterze systemowym, umożliwiających przeciwdziałanie, diagnozowanie i reagowanie na przejawy przemocy, nierównego traktowania i dyskryminacji w uczelniach. Ma to służyć dbaniu o najwyższe standardy działania, m.in. w zakresie kształcenia, badań, a także zapewniać bezpieczne oraz wolne od przemocy i dyskryminacji środowisko pracy i nauki.

Standard jest także bezpośrednią odpowiedzią na zobowiązania prawne, programy działania,rekomendacje władz, organizacji międzynarodowych i krajowych, a także ujawnianą w badaniach polskiego systemu edukacji dyskryminację i przemoc.

Systemowi szkolnictwa wyższego powierzono również zadanie budowania kompetencji pracowników i pracownic systemu ochrony zdrowia, pomocy społecznej, wymiaru sprawiedliwości, edukacji i innych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy (Krajowy Program Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2013 - 2016).

Jesteśmy przekonane, że szkolnictwo wyższe i środowisko akademickie odgrywają, potwierdzoną wielokrotnie w historii, kluczową rolę w budowaniu świadomych, aktywnych społeczeństw, szanujących prawa człowieka i podstawowe wartości demokratyczne. Jest to istotne w obliczu narastających aktualnie konfliktów i zagrożenia dla pokoju. Zadanie to zostało bezpośrednio wyrażone m.in. w Karcie Edukacji Obywatelskiej i Edukacji o Prawach Człowieka Rady Europy, która mówi: „System edukacji może być skutecznym narzędziem hamującym przemoc, rasizm, ekstremizm, ksenofobię, dyskryminację i brak tolerancji."
Wartości te stanowią fundament pokojowego współistnienia.

Standard antydyskryminacyjny, jako dokument, w którym uczelnia zobowiązuje się do prowadzenia działań na rzecz przeciwdziałania przemocy i dyskryminacji oraz na rzecz wzmacniania zasady równego traktowania, skierowany jest do całej społeczności akademickiej - zakładamy bowiem, że tylko działania integrujące różne wymiary funkcjonowania uczelni mogą przynieść realną i trwałą zmianę.

Proponujemy więc podejście kompleksowe, a władze uczelni zachęcamy do modyfikowania przedstawionego wzoru (włącznie z nazwą dokumentu) i dostosowywania go do własnych potrzeb.

Sugerowane przez nas rozwiązania i dołączone do nich definicje oraz wytyczne(załącznik nr 1 i 2) zostały pomyślane jako źródło inspiracji. Ich praktyczna realizacja wymaga dostosowania rozwiązań do kultury organizacyjnej, w tym standardów zarządzania oraz uwarunkowań, możliwości i zasobów konkretnej uczelni.

Proponowane działania mają charakter ogólny, a wspomniane wytyczne umieszczone w załączniku nr 2 pogrupowane zostały chronologicznie, zgodnie z logiką procesu wdrażania.

Odnoszą się one do takich obszarów aktywności jak np.: rekrutacja, kształcenie studentów i studentek, kształcenie kadry naukowej, badania i współpraca naukowa, upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki, kultury i techniki, współpraca ze społecznościami lokalnymi, zarządzanie uczelnią, działania marketingowe i promocyjne, działalność na rzecz osób studiujących, zarządzanie zasobami ludzkimi i inne.

Projekt "Uniwersyteckie standardy przeciwdziałania przemocy i dyskryminacji" został objęty honorowym patronatem prof. Małgorzaty Fuszary, Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Traktowania.

Nad standardem pracowały ekspertki z następujących ośrodków i organizacji: Zakład Polityki Antydyskryminacyjnej Ośrodka Badań nad Mediami oraz Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie (dr Magdalena Stoch), fundacja Autonomia (Agata Teutsch), Uniwersytet Jagielloński (Katarzyna Jurzak-Mączka), Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej (dr Ewa Dąbrowa, Ewa Okroy, Ela Okroy, Agnieszka Sznajder) oraz Fundacja na Rzecz Różnorodności Społecznej (Agnieszka Kozakoszczak).

Chętnie udzielimy dodatkowych informacji, konsultacji oraz podzielimy się doświadczeniem związanym z opracowaniem i wdrażaniem standardów równego traktowania. Zapraszamy do kontaktowania się z nami mailowo na wskazany poniżej adres.

Kontakt: dr Magdalena Stoch, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Ośrodek Badań nad Mediami, mstoch@up.krakow.pl, tel.: 669-337-404

Agata Teutsch, fundacja Autonomia, a.teutsch@autonomia.org.pl, 502 24 67 68



Kalendarium działań związanych z wdrażaniem standardów antydyskryminacyjnych i antyprzemocowych w uczelniach w Polsce, w które zaangażowana jest fundacja Autonomia

 

2014

14 sierpnia 2014 - komunikat Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Leny Kolarskiej - Bobińskiej do Rektorów Szkół Wyższych, w którym Pani Minister prosi o "zwrócenie szczególnej uwagi na treści kształcenia na studiach, które powinny uwzględniać problematykę rasizmu, ksenofobii, rozmaitych form dyskryminacji, a także zagadnienie przeciwdziałania takim zjawiskom" (http://www.nauka.gov.pl/).


Konferencja „Uczelnia przeciw dyskryminacji"

4-5 grudnia 2014 r.
w ramach międzynarodowej kampanii „16 dni akcji przeciwko przemocy" oraz Tygodnia Jakości Kształcenia odbyła się konferencja naukowa „Uczelnia przeciw dyskryminacji" organizowana we współpracy z fundacją Autonomia. Konferencja współfinansowana była ze środków projektu HaZarD (Harmonizacja zarządzania dydaktyką na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie) i adresowana do wszystkich pracowników uczelni, a w szczególności kadry zarządzającej* Uniwersytetu Jagiellońskiego. Konferencja objęta została patronatem Pełnomocniczki Rządu ds. Równego Traktowania - prof. dr hab. Małgorzaty Fuszary oraz Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego - prof. dr. hab. med. Wojciecha Nowaka. W ramach konferencji A. Teutsch z fundacji Autonomia wystąpiła z prezentacją na temat „Strategia antydyskryminacyjna uczelni jako integralny element polityki bezpieczeństwa i wysokiej jakości kształcenia. Rozwiązania i dobre praktyki" oraz współprowadziła WARSZTATY - Przeciwdziałanie dyskryminacji i mobbingowi w szkołach wyższych. Szkolenie przeznaczone dla kadry zarządzającej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

2015


Uruchomienie prac nad wzorem Standardu Antydyskryminacyjnego dla uczelni w Polsce


Wzór Standardu powstał w ramach projektu "Uniwersyteckie standardy przeciwdziałania przemocy i dyskryminacji" realizowanego przez Uniwersytet Pedagogiczny wraz z organizacjami partnerskimi (m.in. Autonomią, Fundacją na rzecz Różnorodności Społecznej i Towarzystwem Edukacji Antydyskryminacyjnej), które pracowały w ramach Zespołu ds. Uczelnianych Standardów Antydyskryminacyjnych działającego przy Zakładzie Polityki Antydyskryminacyjnej w Mediach Ośrodka Badań nad Mediami Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Celem działań grupy projektowej była analiza istniejących w Europie rozwiązań, polskiego prawa i realiów funkcjonowania uczelni a następnie przedstawienie rozwiązań o charakterze systemowym, umożliwiających przeciwdziałanie, diagnozowanie i reagowanie na przejawy przemocy, nierównego traktowania i dyskryminacji w uczelniach. Standard ma służyć dbaniu o najwyższe standardy działania uczelni m.in. w zakresie kształcenia, badań, a także zapewniać bezpieczne oraz wolne od przemocy i dyskryminacji środowisko pracy i nauki.

W skład zespołu, który opracował Standard wchodziły ekspertki związane ze środowiskiem akademickim i społeczeństwa obywatelskiego: Magdalena Stoch, Agata Teutsch, Katarzyna Jurzak-Mączka, Ewa Dąbrowa, Ewa Okroy, Ela Okroy, Agnieszka Sznajder, Agnieszka Kozakoszczak.

W kwietniu 2015
- koordynatorka projektu dr Magdalena Stoch zwróciła się o objęcie patronatem do RPO i ORE.

16.09.2015
- opublikowanie Standardu na stronie konferencji „Uczelniane rozwiązania antydyskryminacyjne"

16.09.2015
- pismo od dr Magdaleny Stoch do MNiSW z prośbą o wsparcie w upowszechnianiu Standardu wśród Rektorów oraz na stronie MNiSW.

30.09.3015
- Standard Antydyskryminacyjny dla uczelni został objęty patronatem przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

15.10.2015
- odpowiedź z MNiSW - w związku z koniecznością oceny merytorycznej Standardu zostanie on przekazany do Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jednocześnie, wyrażony został w piśmie pogląd o zasadności walki z wszelkimi przejawami dyskryminacji na uczelniach.

5-6.11.2015
- konferencja naukowa „Uczelniane rozwiązania antydyskryminacyjne" organizowana przez Katedrę Mediów i Badań Kulturowych Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie, Zakład Polityki Antydyskryminacyjnej w Mediach / Ośrodka Badań nad Mediami, fundację Autonomia i Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej.

2016

Kwiecień 2016
Standard został umieszczony w publikacji papierowej Autonomii pt.: „Siła, odwaga, solidarność. Upełnomocnienie jako skuteczna strategia przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i dziewcząt i innej przemocy ze względu na płeć. Podręcznik dla organizacji i instytucji". Jest upowszechniany na spotkaniach (m.in. Koalicji Edukacji Antydyskryminacyjnej) i w trakcie konferencji (np. 16.04.2016 poświęconej upełnomocnieniu), a także w formie elektronicznej wśród wszystkich zainteresowanych (PDF dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością wzorku na stronie www.autonomia.org.pl), a także poprzez listy mailingowe (np. Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej), newsletter fundacji i w odpowiedzi na kierowane do nas bezpośrednie zapytania.


09.09.2016

Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy MNiSW zaopiniowała Standard antydyskryminacyjny. W wydanej przez siebie opinii RGNiSW rekomenduje uczelniom włączenie kwestii przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy do statutów uczelni. Rada stwierdza, że przeciwdziałanie dyskryminacji i przemocy należy traktować jako działanie spójne z etosem akademickim i racjonalne. Przyznaje, że wszelkie przejawy dyskryminacji i przemocy powinny się spotykać ze zdecydowanym sprzeciwem struktur uczelnianych. Rada uznaje wkład zespołu w wypracowywanie niezbędnych standardów w omawianym zakresie. Uważa zaproponowany projekt za wstępny i wymagający dalszych prac.

27.09.2016

Wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do prof. dr hab. inż. Jana Szmidta, Przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich i prof. zw. dr hab. Waldemara Tłokińskiego, Przewodniczącego Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich w sprawie dyskryminacji na polskich uczelniach, rekomendujące wdrożenie Standardu Antydyskryminacyjnego.

18.10.2016

Odpowiedź Przewodniczącego KRASP na wystąpienie RPO, w którym czytamy, że do KRASP docierają sygnały wskazujące na ograniczoną skuteczność działań podejmowanych w środowisku akademickim w sytuacji, gdy incydenty okazania braku szacunku lub demonstrowania jawnej wrogości w stosunku do studentów obcokrajowców są bagatelizowane przez organy państwa i właściwe służby, a rektorzy przekazujący informacje o takich incydentach otrzymują w odpowiedzi informacje o niskim udziale procentowym tej formy przestępczości.

Październik 2016

Wychodzi pismo naukowe "Studia de Cultura VIII/1" w całości poświęcone tematowi "Rozwiązania antydyskryminacyjne w edukacji formalnej", w którym Standard antydyskryminacyjny dla uczelni został przedrukowany.

29.11.2016

"Uczelnia wolna od dyskryminacji" - spotkanie eksperckie połączone z promocją nowego numeru "Studia de Cultura VIII/1" organizowane przez Katedrę Mediów i Badań Kulturowych UP im. KEN, fundację Autonomia, Ośrodek Badań nad Mediami we współpracy z Arteteką, multimedialnym oddziałem WBP w Krakowie. Budynek jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach. Zapewnione było tłumaczenie na Polski Język Migowy.

30.11.2016

Wchodzi w życie Zarządzenie nr 36/2016/2017 Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w sprawie przeciwdziałania praktykom dyskryminacyjnym, powołujące stanowisko Pełnomocnika ds. równego traktowania i Komisję ds. przeciwdziałania dyskryminacji oraz wprowadzające procedurę postępowania w przypadku wystąpienia zachowań o charakterze dyskryminacyjnym, które - jeśli zachodzą podstawy - jest rozpatrywane w trybie postępowania dyscyplinarnego. Zachowanie o charakterze dyskryminacyjnym uznaje się za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 kp. Do zakresu działania Pełnomocnika, należą także: prowadzenie rejestru spraw, przedstawianie Senatowi rocznego sprawozdania z działania, które może być podstawą dla wdrażania w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu programów i działań mających przeciwdziałać praktykom dyskryminującym na Uczelni; prowadzenie akcji promocyjnej i edukacyjnej mającej na celu przeciwdziałanie praktykom dyskryminacyjnym; prowadzenie monitoringu i ewaluacji działań antydyskryminacyjnych.

2.12.2016

Opublikowanie, datowanego na 25.11.2016 Apelu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich w związku z aktami agresji w stosunku do studiujących w Polsce cudzoziemców. Rektorzy uczelni członkowskich KRASP wyrażają swoje zaniepokojenie i zdecydowany protest przeciwko takim zachowaniom i jednocześnie, kolejny raz, apelują do właściwych służb państwa o skuteczne zapewnienie pełnego bezpieczeństwa studentom zagranicznym w naszym kraju a także, by w przypadku uzasadnionych prawnie działań służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo naszego kraju, podejmowanych w stosunku do studentów i pracowników akademickich z zagranicy, władze uczelni były w stosowny sposób informowane o takich sytuacjach.

Trwają prace nad podstawowym kursem e-learningowym dla UJ.

2017

23.01.2017
W dniu 23.01.2017, w Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie, odbyło się kolejne spotkanie grupy ds. Standardu antydyskryminacyjnego dla uczelni. W spotkaniu wzięły udział osoby reprezentujące: Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN (związane z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych, Ośrodkiem Badań nad Mediami), Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, a także Fundację na rzecz Różnorodności Społecznej, Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej, inicjatywę Uniwersytet Zaangażowany z Uniwersytetu Warszawskiego i fundację Autonomia.
Celem spotkania było podsumowanie dotychczasowych osiągnięć związanych z działalnością grupy, oraz zebranie pomysłów i planów dotyczących upowszechniania i wdrażania w poszczególnych uczelniach rozwiązań zapobiegających i powstrzymujących przemoc i dyskryminację, tak by zwiększyć bezpieczeństwo w szkołach wyższych oraz podnieść dostępność i jakość edukacji oferowanej przez uczelnie.
Osoby obecne na spotkaniu rozważały dalszą współpracę m.in. w zakresie

  • upowszechniania informacji o Standardzie (wśród uczelni publicznych i prywatnych, a także osób reprezentujących różne grupy w środowisku akademickim),
  • opracowania materiałów informacyjnych i edukacyjnych dotyczących Standardu,
  • tworzenia bazy wiedzy na temat rozwiązań antydyskryminacyjnych w polskich i zagranicznych uczelniach,
  • gromadzenia informacji o przypadkach dyskryminacji i przemocy, do których dochodzi na uczelniach (wraz z informacją o reakcji/braku reakcji odpowiednich jednostek),
  • komunikacji z RGNiSW i zespołami tworzącymi nowy projekt ustawy o szkolnictwie wyższym.

Komunikacja i współpraca będzie się odbywała w oparciu o narzędzia internetowe oraz w trakcie osobistych spotkań. Termin kolejnego został ustalony na dzień 6 marca 2017, w Krakowie.
Wszystkie osoby zainteresowane pracami Grupy, udziałem w spotkaniach prosimy o kontakt.

06.02.2017
Na stanowisko Pełnomocnika rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza ds. równego traktowania został powołany prof. Robert Kmieciak.
Osoby, które czują się w dyskryminowane będą mogły zgłosić swoją sprawę do Pełnomocnika. Przypadkami nierównego traktowania zajmie się komisja, w skład której wejdą pracownicy Uniwersytetu oraz przedstawiciele studentów i doktorantów, i której przewodniczy prof. Kmieciak.